Piyasa Kavramları Rehberi

Makas Nedir?

Kısa cevap

Makas, aynı varlığın satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki farktır. Mutlak fark fiyatın kotasyon birimiyle, oransal makas ise açıkça belirtilen bir referans değere bölünerek yüzdeyle gösterilir. Makas; kurum, piyasa, saat, likidite ve oynaklığa göre değişebilir.

Bir varlığı aynı anda alıp geri satma varsayımında oluşan brüt farkı anlamak için alış ve satış birlikte okunur. Makas piyasanın yönünü tahmin etmez; iki aktif fiyat tarafı arasındaki mesafeyi ölçer. Her karşılaştırmada fiyat zamanı ve birimi eşit olmalıdır.

Mutlak makas nasıl hesaplanır?

Satış fiyatından alış fiyatı çıkarılır. USD/TRY için sonuç TL, BTC/USDT için USDT cinsindendir. Karşılaştırılan iki değer aynı kaynak, sembol ve güncelleme zamanı kapsamında olmalıdır. Farklı anlara ait değerleri birleştirmek, hiç var olmamış bir makas üretebilir.

Yüzde makas neden farklı görünebilir?

Oran hesaplanırken mutlak fark alış fiyatına, satış fiyatına veya iki fiyatın orta değerine bölünebilir. Bu yöntemlerin sonuçları küçük de olsa farklıdır. Bir site yüzde makas gösteriyorsa payda yöntemini açıklamalıdır. Yalnız yüzdeye bakarak iki kaynağı karşılaştırmak, hesap tanımları eşit değilse yanıltıcı olabilir.

Makas neden açılır veya daralır?

Likidite azaldığında alıcı ve satıcı teklifleri birbirinden uzaklaşabilir. Keskin fiyat hareketleri, kurumun risk yönetimi, piyasanın kapalı olduğu saatler, nakit taşıma maliyeti ve işlem kanalı makası etkileyebilir. Fiziki altında işçilik ve ürün türü; kriptoda emir defteri derinliği ek belirleyicilerdir.

Makas ile komisyon aynı kavram değildir. Makas fiyatın içindeki iki taraf arasında görülür; komisyon ise işlem tutarına eklenen veya tutardan düşülen ayrı bir ücret olabilir. Büyük emirlerde fiyat kayması da ortaya çıkabilir. Toplam sonucu değerlendirirken bu üç kalem ayrı tutulur.

  • Alış ve satışı aynı kaynaktan alın.
  • Mutlak ve yüzde farkın birimini belirtin.
  • Oransal hesapta kullanılan paydayı tanımlayın.
  • Güncelliğini yitirmiş fiyatlarla güncel makas üretmeyin.

Örnek

Kur makası örneği

Örnek alış 40,2000 TL, satış 40,4000 TL olsun.

Alış
40,2000 TL
Satış
40,4000 TL
Mutlak makas
0,2000 TL
40,4000 − 40,2000 = 0,2000 TL Değerler hesap yöntemini anlatan temsili sayılardır.