Döviz kuru yalnız tek bir resmi sayıdan ibaret değildir. Referans kurlar, bankalar arası fiyatlar, banka ve döviz bürosu kotasyonları farklı amaçlarla yayımlanabilir. “Serbest piyasa” ifadesi çoğunlukla işlem yapılabilen alış ve satış değerlerinin piyasa koşullarına göre oluştuğunu belirtir.
Serbest piyasa fiyatı nasıl oluşur?
Döviz arzı ve talebi, uluslararası pariteler, faiz ve enflasyon beklentileri, haber akışı, likidite ve kurumların pozisyon ihtiyacı fiyat üzerinde rol oynar. Kurumlar eriştikleri toptan piyasa fiyatına kendi maliyet ve risk paylarını ekleyerek müşteriye alış ve satış kotasyonu sunabilir. Bu yüzden ekranda görülen değer piyasadaki bütün işlemlerin tek ortak fiyatı değildir.
Referans kurdan farkı nedir?
Bir merkez bankası veya başka yetkili kurum belirli bir yöntem ve saatte referans niteliğinde kur yayımlayabilir. Bu değer muhasebe, değerleme veya resmi işlemler için kullanılabilir; gün içinde kesintisiz işlem teklifi anlamına gelmez. Serbest piyasa kotasyonları ise işlem kanalı ve anlık koşullarla daha sık değişebilir. İki veri türü aynı amaçla üretilmediği için doğrudan eşit olmaları beklenmez.
Kur karşılaştırırken veri zamanını bilmek gerekir. Sabah alınmış bir referans ile öğleden sonraki işlem fiyatını kıyaslamak, zaman farkını kurum farkı sanmaya yol açabilir. Ayrıca bir ekranın son fiyat, orta fiyat, alış veya satış gösterip göstermediği açıkça okunmalıdır.
Kullanıcı neye bakmalı?
- Verinin hangi kur türünü gösterdiğini belirleyin.
- Alış ve satış değerlerini ayrı değerlendirin.
- Kaynak zamanı ile güncellik durumunu kontrol edin.
- Bilgi amaçlı piyasa ekranını bağlayıcı işlem teklifi olarak görmeyin.
Örnek
Aynı anda farklı kotasyonlar
İki kurumun dolar satışını sırasıyla 48,50 TL ve 48,56 TL verdiğini varsayalım.
- Kurum A
- 48,50 TL
- Kurum B
- 48,56 TL
- Fark
- 0,06 TL