Piyasa Rehberi
Kripto pariteleri, spread, likidite, hacim ve 7/24 piyasa yapısını sade açıklamalarla inceleyin.
Kripto para, sahiplik ve transfer kayıtları çoğunlukla dağıtık bir defter veya blokzincir üzerinde tutulan dijital varlık türüdür. Her kripto varlığın amacı, arz modeli, ağ güvenliği ve yönetiş yapısı aynı değildir. “Kripto para” ortak bir teknoloji sınıfını anlatır; bütün varlıkların para gibi kullanıldığı veya aynı riske sahip olduğu anlamına gelmez.
Rehberi açBTC/USDT, Bitcoin’in USDT cinsinden fiyatını gösteren işlem çiftidir. BTC baz varlık, USDT kotasyon varlığıdır. Değer 78.000 ise bir BTC yaklaşık 78.000 USDT olarak fiyatlanıyor demektir. Alış, satış ve son fiyatın aynı olmadığı; USDT’nin de banka hesabındaki ABD dolarıyla aynı hukuki ve operasyonel yapıya sahip olmadığı bilinmelidir.
Rehberi açKripto piyasasında alış fiyatı veya bid, alıcıların o anda vermeye razı olduğu en yüksek fiyatı; satış fiyatı veya ask, satıcıların kabul ettiği en düşük fiyatı ifade eder. Bu iki değer emir defterinin en iyi seviyeleridir. Son fiyat ise en son eşleşen işlemdir ve bid ya da ask ile aynı olmak zorunda değildir.
Rehberi açKriptoda spread, emir defterindeki en düşük satış fiyatı ile en yüksek alış fiyatı arasındaki farktır. Mutlak değer kotasyon varlığı cinsinden, oran ise seçilen referans fiyata göre yüzde olarak ifade edilebilir. Dar spread genellikle daha yakın alıcı-satıcı fiyatlarını, geniş spread ise daha uzak kotasyonları gösterir.
Rehberi açHer kripto borsası kendi kullanıcılarının emirlerinden oluşan ayrı bir emir defterine sahiptir. Alıcı-satıcı dengesi, likidite, işlem ücretleri, para yatırma-çekme koşulları, kotasyon varlığı ve bölgesel talep farklı olduğu için aynı kripto varlığın fiyatı platformlar arasında kısa süreli veya kalıcı küçük farklar gösterebilir.
Rehberi açBitcoin fiyatı, dünya genelindeki ayrı borsalarda alıcı ve satıcı emirleri sürekli değiştiği için hareket eder. Likidite, haberler, makroekonomik beklentiler, kaldıraçlı pozisyonların kapanması, büyük emirler ve piyasa katılımcılarının risk algısı kısa veya uzun vadede etkili olabilir. Her hareketi tek bir nedene bağlamak mümkün değildir.
Rehberi açBirçok kripto spot piyasası haftanın yedi günü, günün yirmi dört saati işlem kabul eder. Geleneksel borsa kapanışı gibi ortak bir hafta sonu tatili yoktur. Buna rağmen her borsa bakım, cüzdan güncellemesi, ağ kesintisi veya ürün bazlı durdurma uygulayabilir; 7/24 ifadesi her hizmetin kesintisiz olduğu anlamına gelmez.
Rehberi aç24 saatlik değişim, güncel fiyat ile yaklaşık 24 saat önceki referans fiyat arasındaki farkın yüzde veya mutlak değeridir. Kripto platformları çoğunlukla kayan bir 24 saatlik pencere kullanır. Hesap yöntemi son fiyat, açılış veya ağırlıklı fiyat gibi farklı referanslara dayanabileceğinden iki kaynaktaki oran birebir aynı olmayabilir.
Rehberi açKripto işlem hacmi, belirli bir zaman aralığında gerçekleşen işlemlerin toplam miktarını ifade eder. Baz varlık cinsinden, kotasyon varlığı cinsinden veya parasal karşılık olarak sunulabilir. Hacim yüksekliği tek başına alım ya da satım yönünü göstermez; her gerçekleşen işlemde bir alıcı ve bir satıcı vardır.
Rehberi açKriptoda likidite, bir varlığın fiyatı önemli ölçüde hareket ettirmeden ve makul sürede alınıp satılabilme kapasitesidir. Dar spread, derin emir defteri ve farklı fiyat seviyelerinde yeterli miktar genellikle yüksek likidite işaretleridir. Yalnız geçmiş işlem hacmine bakmak güncel likiditeyi tam açıklamaz.
Rehberi açUSDT, değerini ABD dolarına yakın tutmayı hedefleyen ve farklı blokzincir ağlarında token olarak bulunan bir kripto varlıktır. İhraççı yapısı ve rezerv mekanizması vardır. USDT banka hesabındaki dolar değildir; fiyat sabitleme hedefi, her an tam 1 USD değerinde olacağı veya risksiz olduğu anlamına gelmez.
Rehberi açHayır. USD, Amerika Birleşik Devletleri’nin resmî itibari para birimidir; USDT ise değerini USD’ye yakın tutmayı hedefleyen özel ihraçlı bir kripto tokendir. USDT’nin piyasa fiyatı çoğu zaman bir dolara yakın olsa da hukuki haklar, saklama, transfer, ihraççı ve risk yapısı banka dolarından farklıdır.
Rehberi aç