Kripto Rehberi

Kriptoda Likidite Nedir?

Kısa cevap

Kriptoda likidite, bir varlığın fiyatı önemli ölçüde hareket ettirmeden ve makul sürede alınıp satılabilme kapasitesidir. Dar spread, derin emir defteri ve farklı fiyat seviyelerinde yeterli miktar genellikle yüksek likidite işaretleridir. Yalnız geçmiş işlem hacmine bakmak güncel likiditeyi tam açıklamaz.

Likidite “piyasada çok para var” şeklinde tek rakama indirgenemez. Belirli bir borsa, parite, işlem yönü, miktar ve zaman için değerlendirilir. BTC/USDT likitken aynı borsadaki daha küçük bir token çifti sığ olabilir; başka platformda durum değişebilir.

Likidite hangi göstergelerle anlaşılır?

En iyi bid ve ask arasındaki spread ilk göstergedir. Emir defterinde bu fiyatlara yakın seviyelerde biriken miktar derinliği gösterir. Belirli büyüklükte varsayımsal bir emrin ortalama gerçekleşme fiyatı hesaplanarak fiyat etkisi ölçülebilir. İşlemlerin sıklığı ve hacmi yardımcıdır, ancak bekleyen emirlerin dağılımını tek başına vermez.

Likidite ve fiyat kayması

Piyasa emri en iyi seviyedeki miktarı aşarsa sonraki seviyelerden devam eder. Gerçekleşen ortalama fiyat, ekranda görülen ilk fiyattan uzaklaşır; buna kayma denir. Derin piyasada aynı emir daha az, sığ piyasada daha fazla kayma yaratabilir. Emir büyüklüğü belirtilmeden bir çiftin mutlak olarak likit olduğunu söylemek eksik kalır.

Haber veya sert hareket sırasında piyasa yapıcılar emirlerini iptal edebilir. Normalde derin görünen defter kısa sürede seyrekleşebilir ve spread açılabilir. 7/24 açık piyasalarda hafta sonu veya belirli saatlerde katılım azalması da likiditeyi etkileyebilir. Bu davranış her paritede aynı değildir.

Likidite neden borsaya göre değişir?

Her borsanın kullanıcı tabanı, piyasa yapıcıları, ücret yapısı ve para transfer kanalları farklıdır. Aynı tokenin bir borsadaki emir defteri yoğun, diğerinde sığ olabilir. Toplu fiyat sağlayıcısı birden çok kaynağı birleştiriyorsa hangi borsaların kapsandığı bilinmelidir.

  • Spreadi aynı güncelleme zamanı’te ölçün.
  • İşlem miktarınıza yakın defter derinliğini değerlendirin.
  • Hacim ile bekleyen emirleri ayırın.
  • Bağlantı kesilmiş defteri güncel likidite sanmayın.

Örnek

Aynı emrin iki farklı defterde etkisi

10.000 USDT büyüklüğündeki alımın iki varsayımsal piyasadaki sonucunu karşılaştıralım.

Derin piyasa
%0,03 kayma
Sığ piyasa
%0,80 kayma
Aynı emir
10.000 USDT
Emir miktarı aynı olsa da defter derinliği sonucu değiştirir. Oranlar öğretici varsayımdır; canlı piyasa ölçümü değildir.