Gram altın, çeyrek altın ve farklı ayardaki ürünler aynı metal değerine dayansa da aynı maliyet yapısına sahip değildir. Bu yüzden “altın makası” tek ve sabit bir oran değildir. Karşılaştırmanın anlamlı olması için aynı ürün, aynı ayar, aynı zaman ve aynı işlem kanalı kullanılmalıdır.
Altın makası nasıl hesaplanır?
Temel yöntem satış fiyatından alış fiyatını çıkarmaktır. Sonuç ürün başına mutlak farkı verir. Gram bazındaki ürünlerde TL/gram, adetle işlem gören ziynet ürünlerinde TL/adet farkı oluşur. Yüzde karşılaştırması için fark alış fiyatına bölünüp yüzle çarpılabilir; kullanılan referans fiyatın açıklanması gerekir.
Makas neden altın türüne göre değişir?
Standart gram ürünlerde metal değeri daha doğrudan izlenebilir. Çeyrek, yarım veya Ata gibi fiziki ürünlerde basım, ambalaj, işçilik, bulunabilirlik ve yerel talep fiyatın parçası olabilir. Kurumun elindeki stok ile o ürünü yeniden satabilme hızı da alış değerini etkileyebilir. Bu ek unsurlar, ürün fiyatını yalnız saf altın ağırlığına indirgemeyi yanlış kılar.
Küresel ons fiyatı ve dolar kuru hızlı hareket ettiğinde kurum kotasyonunu sık günceller. Karşı işlem yapmanın zorlaştığı saatlerde veya düşük likiditede aralık genişleyebilir. Satış alanı bulunmayan bir ürün için sıfır kullanarak makas hesaplanmamalıdır; sonuç üretmek yerine yalnız alış verisi olduğu belirtilmelidir.
Makas karşılaştırırken neye bakılır?
- Ürün adı, ayarı ve ağırlığı aynı olmalıdır.
- Fiyatların kaynak zamanı eşleşmelidir.
- Adet fiyatı ile gram fiyatı doğrudan karşılaştırılmamalıdır.
- Varsa komisyon, işçilik ve fiziki teslim koşulları ayrı değerlendirilmelidir.
Örnek
Gram altında örnek makas
Gram altın alışının 2.800 TL, satışının 2.825 TL olduğunu varsayalım.
- Alış
- 2.800 TL
- Satış
- 2.825 TL
- Makas
- 25 TL