Ons altın uluslararası piyasada çoğunlukla dolar ve troy ons birimiyle fiyatlanır. Türkiye’de gram altın TL ile izlendiği için iki dönüşüm gerekir: onsu grama çevirmek ve dolar karşılığını TL’ye dönüştürmek. Bu ilişki açıklayıcıdır; lisanslı sağlayıcıdan gelmeyen canlı ürün fiyatının yerine kullanılmamalıdır.
Teorik gram altın formülü
Önce ons fiyatı 31,1034768’e bölünerek bir gram saf altının dolar karşılığı bulunur. Ardından sonuç USD/TRY ile çarpılır. Kullanılan ons ve kur fiyatlarının aynı zamana yakın, aynı işlem yönüne uygun ve geçerli olması gerekir. Alış değeri hesaplanıyorsa iki bacağın alış-satış yönleri ayrıca değerlendirilir; tek orta fiyat yalnız teorik referans üretir.
Gerçek gram altın fiyatı neden farklıdır?
Fiziki gram ürünün saflığı 995, 999 veya 999,9 gibi farklı standartlarla ifade edilebilir. Rafineri, ambalaj, sertifika, dağıtım, stok ve yerel talep de ürün fiyatına prim ekleyebilir. Satıcı ile alıcı arasındaki makas, teorik metal değerinin iki yanında farklı kotasyon oluşmasına neden olur. Bu yüzden hesaplanan değer ile piyasadaki etiket fiyatı birebir aynı olmak zorunda değildir.
Ons fiyatı ile dolar kuru ters yönlerde hareket ederse gram fiyatındaki net etki sınırlı kalabilir; aynı yönde hareket ederlerse etki güçlenebilir. Fakat kurumun fiziki ürün fiyatı anlık olarak her iki girdiyi izlemeyebilir. Veri zamanı eski veya alanlardan biri eksikse güncel sonuç üretildiği söylenmemelidir.
Ayar ve saflık hesaba nasıl katılır?
24 ayardan düşük bir alaşımın yalnız teorik saf altın payı hesaplanacaksa gram değeri saflık oranıyla çarpılır. Örneğin 18 ayar için temel oran 18/24, yani yüzde 75’tir. Ancak mücevherin işçiliği, tasarımı ve geri alım koşulları bu metal hesabından ayrı olduğu için perakende fiyat yalnız saflık çarpımıyla bulunamaz.
Örnek
Teorik gram değeri örneği
Ons altının 2.400 USD, USD/TRY’nin 40,00 olduğunu yalnız örnek için varsayalım.
- Ons
- 2.400 USD
- Kur
- 40,00 TL
- Teorik gram
- ≈ 3.086,47 TL