Gram altını yalnız yerel bir ürün gibi okumak eksik kalır. Metalin küresel dolar fiyatı, TL’ye çevrilirken döviz kurundan geçer. Bu yüzden ons fiyatı değişmese bile USD/TRY hareketi teorik gram değerini değiştirebilir; onsun aynı anda hareket etmesi net sonucu güçlendirebilir veya zayıflatabilir.
Dolar kuru neden çarpandır?
Ons fiyatı önce dolar/gram değerine çevrilir. Bu dolar tutarı USD/TRY ile çarpıldığında TL/gram sonucu elde edilir. Kur yüzde bir yükselirken ons ve tüm diğer bileşenler sabit kalırsa teorik gram değeri de yaklaşık yüzde bir yükselir. Ancak alış hesabında uygun kur ve metal fiyatı taraflarının seçilmesi gerekir.
İki piyasa aynı anda hareket eder
Dolar kuru yükselirken ons altın düşerse etkiler birbirini dengeleyebilir. Her ikisi yükselirse teorik gram fiyatındaki değişim daha güçlü olabilir. Net oran, iki başlangıç ve iki bitiş değerinin formüle ayrı ayrı konulmasıyla bulunur. Sadece kurun yüzde değişimini gram fiyatına eklemek diğer değişkeni yok sayar.
Piyasa ekranlarının yenilenme sıklığı farklı olabilir. Döviz değeri canlı, ons verisi gecikmeli ise hesap aynı zaman dilimini temsil etmez. Fiziki altın sağlayıcısının doğrudan ürün fiyatı mevcutsa kullanıcıya o doğrulanmış quote gösterilir; teorik formül canlı fiyatın yerine geçirilmez.
Yerel prim ve makasın etkisi
Talep artışı, ürün bulunabilirliği, rafineri ve ambalaj özellikleri gram ürünün teorik metal değerinden farklı işlem görmesine yol açabilir. Kur sabit kalsa bile bu prim değişebilir. Kur ile gram altın arasında güçlü mekanik bağ bulunması, bütün kısa vadeli fiyat farklarının kurdan kaynaklandığı anlamına gelmez.
Örnek
Kur değişiminin teorik etkisi
Ons ve ürün priminin sabit, USD/TRY’nin 40,00’dan 40,80’e çıktığını varsayalım.
- İlk kur
- 40,00
- Son kur
- 40,80
- Kur değişimi
- %2,00