Piyasa Rehberi
Gram, ons, ayar ve fiziki altın fiyatlarının nasıl okunduğunu açıklayan pratik rehberler.
Altın makas aralığı, bir altın ürününün satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki farktır. Kurumun müşteriden altın aldığı değer alış, müşteriye altın sattığı değer satış olarak gösterilir. Makas; piyasa oynaklığı, ürünün likiditesi, işçilik, stok ve kurum politikası gibi nedenlerle üründen ürüne değişebilir.
Rehberi açTeorik 24 ayar gram altın değeri, ons altının dolar fiyatının bir troy onstaki gram miktarına bölünmesi ve USD/TRY kuru ile TL’ye çevrilmesiyle yaklaşık hesaplanabilir. Bir troy ons 31,1034768 gramdır. Fiziki ürünün gerçek alış-satış fiyatı saflık, prim, işçilik, vergi, stok ve kurum makası nedeniyle teorik değerden farklı olabilir.
Rehberi açGram altın alış ve satış fiyatları farklıdır çünkü kurum altını müşteriden aldığı ve müşteriye sattığı iki ayrı yönde fiyatlar. Küresel metal değeri, dolar kuru, ürün saflığı, fiziki stok, operasyon maliyeti, piyasa oynaklığı ve kurum marjı bu iki kotasyonun arasındaki farkı etkileyebilir.
Rehberi açOns altın ifadesi, uluslararası piyasalarda altının bir troy ons başına çoğunlukla ABD doları cinsinden fiyatını anlatır. Değerli metallerde kullanılan bir troy ons 31,1034768 grama eşittir; günlük hayattaki yaklaşık 28,35 gramlık avoirdupois ons ile aynı değildir. Bu ayrım gram hesabında önemlidir.
Rehberi açGram altının teorik TL değeri ons altın fiyatıyla doğru yönlü bir ilişkiye sahiptir: diğer koşullar aynı kalırsa ons yükseldiğinde gram karşılığı artma, düştüğünde azalma eğilimi gösterir. Ancak USD/TRY kuru aynı anda ters yönde hareket edebilir ve fiziki ürün primi değişebilir; bu nedenle gram fiyatındaki sonuç yalnız onsa bakılarak kesinleştirilemez.
Rehberi açOns altın dolar cinsinden fiyatlandığı için USD/TRY kuru, gram altının teorik TL karşılığının temel çarpanlarından biridir. Ons ve diğer koşullar sabitken dolar kuru yükselirse gramın TL karşılığı artma, kur düşerse azalma eğilimi gösterir. Gerçek fiziki fiyat; prim, saflık, stok ve makas nedeniyle bu ilişkiyi birebir izlemeyebilir.
Rehberi aç24 ayar gram altın, çok yüksek saflıktaki altının gram birimiyle sunulan fiziki ürününü ifade eder. “24 ayar” teorik olarak saf altını anlatır; piyasadaki ürünlerde saflık 995, 999 veya 999,9 gibi milyem değerleriyle ayrıca belirtilir. Ağırlık, saflık, üretici ve ambalaj bilgisi birlikte kontrol edilmelidir.
Rehberi açAltının ayarı, alaşımın 24 eşit payının kaçının altın olduğunu gösterir. 14 ayar teorik olarak 14/24, 18 ayar 18/24, 22 ayar 22/24 ve 24 ayar 24/24 altın oranını ifade eder. Uygulamada 585, 750, 916/917 ve 995–999,9 gibi milyem damgaları görülebilir.
Rehberi açGram altın ağırlıkla adlandırılan ve çoğunlukla yüksek saflıkta sunulan bir üründür. Çeyrek altın ise belirli tasarım, brüt ağırlık ve genellikle 22 ayar standardı olan ziynet ürünüdür. Fiyat farkı yalnız gram miktarından değil; saflık, basım, işçilik, kulplu-kulpsuz durum ve piyasa priminden oluşur.
Rehberi açStandart ziynet çeyrek altın yaklaşık 1,754 gram brüt ağırlığa ve 22 ayar saflığa sahiptir. Teorik saf altın içeriği yaklaşık 1,608 gramdır. Takı için eklenen kulp, standart sikke ağırlığından ayrı olabilir; ürün serisi, basım standardı ve toleranslar doğrulanmadan bütün “çeyrek” ürünler aynı kabul edilmemelidir.
Rehberi açAta altın adı piyasada çoğunlukla Cumhuriyet altını veya Ata lira olarak bilinen 22 ayar dolaşım ürününü ifade eder. Yaygın standartta yaklaşık 7,216 gram brüt ve yaklaşık 6,615 gram saf altın içerir. Ancak günlük kullanımda adlandırmalar karışabildiği için ürünün tam adı, ağırlığı, ayarı ve basım türü doğrulanmalıdır.
Rehberi açElinizdeki altını bir kuruma bozdururken kurumun altın alış fiyatı kullanılır. “Alış” kurumun ürünü müşteriden aldığı yönü anlatır. Ürün türü, ayar, net ağırlık, işçilik, ambalaj, kondisyon ve doğrulama sonucu gerçek teklif değişebilir; genel fiyat ekranı bağlayıcı işlem garantisi değildir.
Rehberi aç