“Dolar 48 lira” gibi tek rakamlı ifadeler günlük konuşmada kullanışlıdır, ancak gerçek bir alım veya bozdurma işleminde yön önem kazanır. Bir kişi döviz almak istediğinde satış sütununa, elindeki dövizi TL’ye çevirmek istediğinde alış sütununa bakar. Aynı para birimine ait bu iki fiyat farklı görevler üstlenir.
Alış ve satış kimin açısından adlandırılır?
Finansal fiyat ekranlarında alış ve satış çoğunlukla fiyatı yayımlayan kurumun açısından adlandırılır. “Alış”, kurumun baz para birimini sizden almasıdır; “satış” ise kurumun aynı para birimini size satmasıdır. Bu bakış açısı ilk kez kur ekranı kullanan kişilerde terslik hissi oluşturabilir. İşlemi “Ben kuruma ne veriyorum, kurum bana ne veriyor?” sorusuyla okumak yönü netleştirir.
İki fiyat neden aynı değildir?
Kurumlar dövizi bir fiyattan alıp daha yüksek bir fiyattan satarak piyasa ve operasyon riskini yönetir. Emir defterindeki en iyi alış ve satış emirleri de doğal olarak farklı olabilir. Likidite yüksek olduğunda bu mesafe daralabilir; sert fiyat hareketleri, düşük hacim veya piyasanın kapalı olduğu saatlerde genişleyebilir. Farkın tamamını tek bir nedene bağlamak doğru değildir, çünkü ücret politikası ile piyasa koşulları birlikte rol oynar.
Nakit banknot işlemlerinde taşıma, sayım ve stok maliyetleri bulunduğu için “efektif” alış-satış değerleri hesaptaki döviz kurundan farklılaşabilir. Bir ekran döviz ve efektif değerleri ayrı sunuyorsa, yapılacak işlemin türüne uygun sütun kullanılmalıdır. Banknot teslimi ile dijital hesap transferi aynı fiyat sözleşmesi değildir.
Kur ekranı nasıl okunur?
- Önce para birimini ve parite yönünü doğrulayın.
- Döviz alacaksanız satış; döviz bozduracaksanız alış değerini inceleyin.
- Fiyatın kaynak zamanını ve canlı, gecikmeli ya da güncelliğini yitirmiş durumunu kontrol edin.
- İşlem ekranındaki nihai değer ile bilgi ekranındaki değerin farklı olabileceğini unutmayın.
Örnek
İki farklı işlem yönü
Bir kurumun dolar alışını 48,30 TL, satışını 48,50 TL gösterdiğini varsayalım.
- 100 USD bozdurma
- 4.830 TL
- 100 USD alma
- 4.850 TL
- Teorik fark
- 20 TL