Bir kur ekranında yan yana duran iki sayı aynı işlemi ifade etmez. Alış fiyatı kurumun sizden dövizi aldığı, satış fiyatı ise size döviz sattığı değerdir. Makas bu iki yön arasındaki mesafeyi görünür kılar ve karşılaştırmanın hangi anda yapıldığını bilmek sonucu doğrudan etkiler.
Makas nasıl hesaplanır?
Temel hesap satış fiyatından alış fiyatını çıkarmaktır. Sonuç TL cinsinden mutlak farkı verir. Farkın oranını görmek için makası alış fiyatına bölüp yüzle çarpmak yaygın bir yöntemdir. Karşılaştırma yaparken aynı para birimini, aynı miktarı ve mümkünse aynı saniyede alınmış iki fiyatı kullanmak gerekir. Aksi halde fiyat hareketi ile kurumun uyguladığı marj birbirine karışabilir.
Makas aralığını neler etkiler?
Piyasa likiditesi, fiyat oynaklığı, işlemin yapıldığı saat, kurumun risk ve maliyet politikası ile işlem büyüklüğü makası etkileyebilir. Çok hızlı değişen bir piyasada kurum, fiyat güncellenene kadar oluşabilecek riski daha geniş aralıkla karşılayabilir. İşlem hacminin azaldığı zamanlarda karşı tarafta yeterli emir bulunmaması da alış ve satış arasındaki farkı büyütebilir. Bu nedenle tek bir ekrandaki makas bütün piyasanın değişmez özelliği değildir.
Banka, döviz bürosu ve dijital platform aynı anda farklı fiyat sunabilir. Bazı kurumlar müşteriye, kanala veya miktara göre farklı oran uygular. Karşılaştırmada yalnız satış fiyatına bakmak yerine, işlemin yönüne uygun fiyatı ve varsa ücretleri birlikte değerlendirmek daha doğru bir maliyet resmi verir.
Makas neden önemlidir?
Bir para birimini alıp fiyat hiç değişmeden hemen geri bozdurduğunuzda oluşacak teorik farkı makas gösterir. Kısa aralıklı işlemlerde bu maliyet daha görünür olabilir. Yine de ekrandaki değer bağlayıcı işlem teklifi değildir; işlem onayı anında fiyatın değişmesi veya ayrı ücret uygulanması mümkündür. Kaynak zamanı ve güncellik durumu bu yüzden fiyat kadar önemlidir.
Örnek
Dolar kurunda örnek makas
Alış fiyatının 48,30 TL, satış fiyatının 48,50 TL olduğunu varsayalım.
- Alış
- 48,30 TL
- Satış
- 48,50 TL
- Makas
- 0,20 TL